Online itibar yönetimi nedir?
Online itibar yönetimi, bir kişi ya da kurum arandığında internette görünen bilgilerin doğru, güncel ve dengeli olması için yürütülen çalışmaların bütünüdür. İki yönü vardır: hukuka aykırı ya da gerçeğe aykırı içeriklerin kaldırılması veya düzeltilmesi ile sizi doğru anlatan içeriklerin aramalarda güçlü durması. Çoğu durumda bu iki iş birlikte yürür.
Baştan açık olalım: hiçbir itibar çalışması sonuç garantisi veremez. Gerçeği yansıtan, kamu yararı taşıyan ve hukuka uygun yayımlanmış bir içeriğin kaldırılması çoğu zaman mümkün değildir. Buna karşılık gerçeğe aykırı, hakaret içeren, özel hayatı ihlal eden ya da kişisel verileri ifşa eden içerikler için işleyen yasal yollar vardır. Her çalışmaya, içeriğin ne söylediğini ve hangi hakkınızı etkilediğini netleştirerek başlıyoruz.
Haber kaldırma
Haber kaldırma, bir kişi ya da kurum hakkında yayımlanmış bir haberin yayından çıkarılması, düzeltilmesi ya da arama sonuçlarında görünmemesi için yürütülen süreçtir. Bir haber aynı anda birçok yerde yaşar: ilk yayımlandığı sitede, onu kopyalayan sitelerde, sosyal medya paylaşımlarında ve arama sonuçlarında. Bu yüzden haber kaldırma tek bir başvurudan ibaret değildir.
Kaldırma talep edilebilecek başlıca haberler şunlardır:
- Gerçeğe aykırı ya da bağlamından koparılarak çarpıtılmış bilgi içeren haberler.
- Hakaret ya da iftira niteliği taşıyan, kişilik haklarını zedeleyen içerikler.
- Özel hayata ilişkin bilgi, fotoğraf veya belgelerin izinsiz yayımlanması.
- Kimlik numarası, ev adresi, telefon ya da sağlık bilgisi gibi kişisel verilerin ifşası.
- Lehinize sonuçlanmış bir soruşturma ya da davaya rağmen yalnızca suçlamayı aktarmaya devam eden eski haberler.
Bir haberin rahatsız edici olması tek başına kaldırma gerekçesi değildir; sonucu belirleyen, içeriğin hukuka aykırı olup olmadığıdır. Uygun durumlarda izlenebilecek yollar şunlardır:
- Yayıncıyla doğrudan iletişim. İlk ve çoğu zaman en hızlı adım, haberi yayımlayan sitenin editörlüğüne ya da künyedeki sorumlulara yazılı başvurudur. Hatayı belgeleriyle gösteren, sakin ve net bir talep; haberin güncellenmesi, düzeltilmesi ya da kaldırılmasıyla sonuçlanabilir. Haberi kopyalayan siteler için de aynı yol izlenir.
- Cevap ve düzeltme hakkı. Gerçeğe aykırı bir haberle kişilik haklarınız zedelendiyse basın mevzuatı kapsamında cevap ve düzeltme hakkınızı kullanabilirsiniz. Bu yol haberi kaldırmaz, ama açıklamanızın aynı yayın organında yer almasını sağlar. Süreler ve şekil şartları kısa ve kesin olduğu için bir avukatla ilerlemeniz önemlidir.
- Yayından çıkarma ve erişim engeli. Kişilik haklarını ihlal eden internet içerikleri için 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hakimliğine başvurularak içeriğin yayından çıkarılması ya da erişiminin engellenmesi istenebilir. Hakimlik başvuruyu içeriğe ve ihlalin niteliğine göre değerlendirir; karar her zaman başvurandan yana çıkmaz. Bu alandaki düzenlemeler değişikliklere ve Anayasa Mahkemesi kararlarına konu olduğundan, bugün hangi yolun uygulandığını mutlaka bir avukatla değerlendirin.
- KVKK kapsamında silme talebi. Haber ya da sayfa kişisel verilerinizi hukuka aykırı biçimde işliyorsa, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre veri sorumlusuna başvurarak silinmesini isteyebilirsiniz. Talebiniz reddedilir ya da yanıtsız kalırsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunabilirsiniz.
- Arama motorlarına başvuru. Kaynakta kaldırılamayan ya da kaldırıldığı halde aramalarda görünmeye devam eden haberler için Google'ın kaldırma yolları kullanılır. Bunları aşağıda ayrıca anlattık.
Bu yollar birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman tamamlayıcısıdır. Başvurudan önce haberin ve kopyalarının tam adreslerini, tarih görünecek şekilde alınmış ekran görüntülerini, hangi ifadenin neden yanlış olduğunu gösteren belgeleri (resmi yazılar, kovuşturmaya yer olmadığı ya da beraat kararı gibi) ve yayıncıyla önceki yazışmaları bir araya getirmek, talebin gücünü belirler. Haberin arşiv ve etiket sayfalarındaki kopyalarını da listelemek gerekir; aksi halde tek bir adres kaldırıldığında haber başka bir yerden aramalarda görünmeye devam eder.
Google içerik kaldırma
Google bir sonucu kaldırdığında içerik yayımlandığı sitede durmaya devam eder; bağlantıyı bilen ya da başka bir arama motoru kullanan biri içeriğe yine ulaşabilir. Google'daki kaldırma etkiyi azaltır, kalıcı çözüm ise içeriğin kaynağında kaldırılmasıdır. Yine de doğru durumlarda Google'a başvurmak önemli bir adımdır.
- Kişisel bilgiler. Google; resmi kimlik bilgileri, banka ve kart numaraları, el yazısı imza görüntüleri, gizli tıbbi kayıtlar, ev adresi, telefon ve e-posta gibi iletişim bilgileri ile giriş bilgilerini içeren sonuçları talep üzerine kaldırabiliyor. Rıza dışı yayımlanan müstehcen görüntüler, gerçek bir kişiyi gösteren sahte müstehcen içerikler, doxxing ve 18 yaşından küçüklere ait görüntüler için de ayrı politikaları var. Bilgi resmi bir kaynakta ya da kamu yararı taşıyan bir bağlamda yer alıyorsa talep reddedilebilir.
- Hukuki kaldırma talepleri. Hakaret, kişilik hakları ihlali ya da telif hakkı gibi yasal gerekçeler için Google'ın hukuki kaldırma formu kullanılır. Başvuruya eklenen bir mahkeme kararı talebi önemli ölçüde güçlendirir; Google kabul ettiği içeriği genellikle yalnızca ilgili ülkedeki sonuçlardan kaldırır.
- Eski içeriği kaldırma aracı. Kaynak sitede silinmiş ya da değiştirilmiş bir içerik Google'da hâlâ eski haliyle görünüyorsa bu aracı herkes kullanabilir. Araç yalnızca kaynağında zaten değişmiş içerikler için çalışır.
- Kendi siteniz. İçerik size ait bir sitedeyse Search Console'daki Kaldırmalar aracı sayfayı hızla gizler, ancak bu geçicidir. Kalıcı sonuç için sayfayı silmeniz ya da noindex etiketi eklemeniz gerekir. Aracın kullanımını Search Console rehberimizde anlattık.
Google'a yapılan taleplerin önemli bir kısmı yanlış formdan ya da eksik bilgiyle yapıldığı için reddedilir. Her sayfanın ve görselin tam adresini ayrı ayrı girmek, hangi bölümün hangi hakkınızı ihlal ettiğini somut yazmak ve başvuru kayıtlarını saklamak sonucu doğrudan etkiler. Arama sonuçlarındaki istenmeyen görseller için görsel kaldırma rehberimize de bakabilirsiniz.
Şikâyet sitelerindeki içerikler
Şikâyet platformları, forumlar, Google yorumları ve sosyal medyadaki müşteri yorumları markanızla ilgili aramalarda üst sıralarda çıkabilir. Bu içeriklerin büyük kısmı gerçek müşteri deneyimine dayanır ve yalnızca olumsuz olduğu için kaldırılmaz. Burada en etkili yol, şikâyeti çözmek ve süreci herkesin görebileceği şekilde kapatmaktır.
- Yanıt verin ve çözün. Şikâyete kısa sürede, savunmaya geçmeden ve somut bir çözümle yanıt verin. Birçok platform, sorun çözüldüğünde şikâyetin çözüldü olarak işaretlenmesine ya da kullanıcının içeriği güncellemesine imkân tanır.
- Platform kurallarını kullanın. Hakaret, kişisel veri ifşası, sahte hesaptan yazılmış ya da gerçek bir deneyime dayanmayan içerikler için önce platformun kendi bildirim mekanizmasını kullanırız. Google İşletme Profili'ndeki yorumlar için de Google'ın yasaklanmış içerik politikalarına aykırı yorumlar işaretlenebilir. Profilinizin yönetimini Google Haritalar kaydı sayfamızda anlattık.
- Hukuki yol. Platform yanıt vermezse içeriğin niteliğine göre haberler için anlattığımız yollar burada da geçerlidir.
- Yorumları bir veri kaynağı olarak görün. Aynı konuda tekrar eden şikâyetler, ürün ya da hizmetteki gerçek bir sorunu gösterir. Sorunu kaynağında çözmek yeni şikâyetlerin önüne geçer.
Sahte olumlu yorum yazdırmak ya da şikâyetçiyi baskıyla yorum silmeye zorlamak tüketici mevzuatı ve platform kuralları açısından ciddi risk taşır; ortaya çıktığında itibara verdiği zarar ilk şikâyetten büyük olur.
Olumsuz içerikler ve arama sonuçlarının dengelenmesi
Her olumsuz içerik kaldırılamaz. Böyle durumlarda amaç, adınız ya da markanız arandığında güncel ve doğru bilgilerin de görünür olmasıdır. Resmi web sitenizin, kurumsal sosyal medya hesaplarınızın, yönetici profillerinin, röportaj ve açıklamalarınızın aramalarda güçlü durması; eski ya da tek taraflı bir içeriğin etkisini azaltır. Bu çalışma içeriği silmez, ama arama yapan kişinin sizinle ilgili tam resmi görmesini sağlar.
Bunun için önce adınızla ve markanızla yapılan aramaların ilk sayfalarını çıkarıyor, her sonucun kime ait olduğunu ve sizin kontrolünüzde olup olmadığını belirliyoruz. Ardından kontrolünüzdeki sayfaları güçlendiriyor, eksik olan resmi profilleri oluşturuyor ve gerçek haber değeri taşıyan gelişmelerinizin doğru kaynaklarda yer almasını hedefliyoruz. Yapay zekâ asistanlarının markanız hakkında verdiği cevaplar da aynı kaynaklardan beslendiğinden bu çalışma oradaki görünümünüzü de etkiler.
Basın danışmanlığı ve PR
İtibar yönetiminin en kalıcı parçası, sizi doğru anlatan içeriklerin güvenilir kaynaklarda yer almasıdır. Basın danışmanlığı kapsamında haber değeri taşıyan gelişmelerinizi belirliyor, basın bültenlerini hazırlıyor, ilgili muhabir ve editörlere ulaştırıyor ve yayınlanan haberleri takip edip raporluyoruz. Röportaj ve uzman görüşü fırsatlarını değerlendiriyor, sözcülerinizi basın görüşmelerine hazırlıyoruz.
Kriz anlarında basın ilişkileri ayrı bir disiplin ister: kimin, hangi kanaldan, ne zaman açıklama yapacağı önceden belli olmalıdır. Kriz iletişimi planınızı birlikte hazırlıyor, gerektiğinde açıklama metinlerini hukuk danışmanınızla koordineli şekilde yazıyoruz. Ücret karşılığı yayımlanan içeriklerin okuyucuya reklam olarak gösterilmesi gerektiğini de göz önünde bulunduruyoruz.
Hukuka aykırı yöntemlerden uzak durun
Kaldırma vaadiyle sahte telif hakkı bildirimleri gönderen, içeriği yayımlayan siteye saldıran, negatif SEO uygulayan ya da kurumlara yanıltıcı başvurular yapan hizmetlerle çalışmayın. Bu yöntemler sizin için hukuki sorumluluk doğurur, kalıcı sonuç vermez ve çoğu zaman içeriğin daha fazla dikkat çekmesine yol açar. Kesin kaldırma sözü veren hizmetleri de temkinle karşılayın. Biz yalnızca yasal ve şeffaf yollarla çalışıyoruz.
Süreci nasıl yürütüyoruz?
- Tespit. Adınız ya da markanızla ilgili arama sonuçlarını, haberleri, şikâyetleri, kopyaları ve sosyal medya paylaşımlarını listeleriz.
- Değerlendirme. Her içerik için uygun yolu ve gerçekçi beklentiyi sizinle paylaşırız. Biz bir hukuk bürosu değiliz; hakimlik başvuruları ve davalar avukat tarafından yürütülür, biz bu süreçlerde hukuk danışmanlarıyla koordineli çalışırız.
- Başvurular. Yayıncılara, platformlara ve arama motorlarına yapılacak talepleri hazırlar, yanıtları takip ederiz.
- Doğru bilginin görünürlüğü. Sizi doğru anlatan içerikleri ve basın çalışmalarını planlar, aramalarda güçlenmelerini destekleriz.
- İzleme. Kaldırılan ya da düzeltilen içeriklerin aramalara yansımasını ve yeni kopyaların ortaya çıkıp çıkmadığını izleriz.
Durumunuzu değerlendirmek için bize ulaşabilirsiniz; paylaştığınız bilgileri gizli tutuyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Haber kaldırma kesin sonuç verir mi?
Hayır. Sonuç; haberin içeriğine, hukuka aykırı olup olmadığına, yayıncının tutumuna ve yetkili mercilerin değerlendirmesine bağlıdır. Kesin kaldırma sözü veren hizmetlere karşı dikkatli olun; biz her içerik için gerçekçi seçenekleri ve olası sonuçları baştan paylaşıyoruz.
Haber kaldırma ne kadar sürer?
Tek bir süre vermek mümkün değil. Yayıncının talebi kabul ettiği durumlarda haber kısa sürede güncellenebilir ya da kaldırılabilir. Hakimlik başvurusu, KVKK şikâyeti ya da arama motoru incelemesi gerektiren durumlarda süreç daha uzun sürer ve her aşamanın kendi takvimi vardır.
Google bir sonucu kaldırırsa içerik tamamen silinmiş olur mu?
Hayır. Google yalnızca kendi arama sonuçlarından bağlantıyı kaldırır; içerik yayımlandığı sitede ve diğer arama motorlarında görünmeye devam edebilir. Kalıcı çözüm için içeriğin kaynağında kaldırılması ya da düzeltilmesi gerekir.
Avukat olmadan kaldırma talebinde bulunabilir miyim?
Yayıncıya ya da platforma yazılı başvuru, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve Google'ın kaldırma formları için avukat zorunlu değildir. Cevap ve düzeltme hakkı, hakimlik başvurusu ve dava gibi süre ve şekil şartlarının önemli olduğu yollarda bir avukatla çalışmanızı öneririz.
Şikâyet sitesindeki bir şikâyeti kaldırtabilir miyim?
Gerçek bir müşteri deneyimine dayanan şikâyetler genellikle yalnızca olumsuz oldukları için kaldırılmaz. Hakaret, kişisel veri ifşası ya da gerçeğe aykırı iddia içeriyorsa platformun bildirim mekanizması ve gerekirse hukuki yollar kullanılabilir. Diğer durumlarda en etkili yol, sorunu çözüp şikâyeti açık ve nazik bir yanıtla kapatmaktır.
Telefon numaram ve adresim Google'da çıkıyor, kaldırtabilir miyim?
Evet, Google kişisel iletişim bilgilerini içeren sonuçlar için kaldırma talebi kabul ediyor. Ülkenizde kullanılabiliyorsa Google uygulamasındaki “Sizinle ilgili sonuçlar” aracını, değilse Google'ın kişisel bilgi kaldırma formunu kullanabilirsiniz. Bilgi resmi bir kaynakta ya da kamu yararı taşıyan bir bağlamda yer alıyorsa talep reddedilebilir.
Kaldırılamayan olumsuz içerikler için ne yapılabilir?
Bu durumda amaç, adınızla yapılan aramalarda doğru ve güncel bilginin de görünür olmasıdır. Resmi siteniz, kurumsal profilleriniz, röportajlarınız ve basın çalışmaları aramalarda güçlendikçe arama yapan kişi tek bir içerik yerine sizinle ilgili tam resmi görür. Olumsuz içeriği hedef alan saldırı ya da negatif SEO yöntemleri ise hem hukuka aykırıdır hem de ters etki yapar.
